Εκτός κινδύνου είναι όσοι πρόλαβαν να θεμελιώσουν δικαίωμα μέχρι το τέλος του 2010, οι οποίοι δεν επηρεάζονται από τις ανατροπές στα όρια ηλικίας. Μεταβατικό στάδιο προβλέπεται για όσους θεμελιώνουν δικαίωμα μέσα στο έτος, ενώ από το 2013 και μετά ισχύουν αυξημένα όρια συνταξιοδότησης.
Σημειώνεται πως για τους εργαζόμενους στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα δίνεται μεγαλύτερη περίοδος χάριτος, καθώς οι μεταβατικές διατάξεις ισχύουν μέχρι το 2017. Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για τις μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ αλλά και στα Ταμεία του ευρύτερου δημόσιου τομέα.
Οσον αφορά τους τρίτεκνους, οι ευνοϊκές διατάξεις για τη συνταξιοδότηση ισχύουν σε ΔΕΚΟ και τράπεζες. «Κλειδί» για την ταχύτερη θεμελίωση αποτελεί η αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης. Φέτος αναγνωρίζονται πέντε έτη, ενώ το κόστος της εξαγοράς στις περισσότερες περιπτώσεις φτάνει τα 168 ευρώ τον μήνα.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι που γλιτώνουν τα νέα όρια
Εκτός κινδύνου είναι όσοι δημόσιοι υπάλληλοι συμπλήρωσαν 25ετία μέχρι το τέλος του 2010 και θεμελίωσαν με τον τρόπο αυτό συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα και μπορούν να ανοίξουν την... πόρτα εξόδου, όποτε πιάσουν το όριο ηλικίας.
Για τους υπόλοιπους δημοσίους υπαλλήλους ισχύουν διαφορετικές... ταχύτητες για τη συνταξιοδότηση, καθώς ξεκίνησε το 2011 και ολοκληρώνεται το 2013 η σταδιακή αύξηση του ορίου ηλικίας. Στόχος είναι η «έξοδος» να γίνεται στα 65 ή εναλλακτικά σε ηλικία 60 ετών, εφόσον ωστόσο συμπληρωθούν 40 έτη δουλειάς.
Από την 1η Ιανουαρίου 2013 τα όρια ηλικίας και ο χρόνος ασφάλισης για όλους τους ασφαλισμένους εξισώνεται με εκείνους που έχουν ασφαλιστεί για πρώτη φορά μετά το 1993.
Εξαίρεση θα αποτελέσουν όσοι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης οι οποίοι και διατηρούν το καθεστώς που ίσχυε κατά τη στιγμή της θεμελίωσης. Eτσι κρίσιμος χρόνος για όλους αποτελεί η στιγμή κατά την οποία ο χρόνος ασφάλισης σε συνδυασμό με το όριο ηλικίας «κλείδωσαν» τη στιγμή την οποία μπορούν να συνταξιοδοτηθούν.
Στον δημόσιο τομέα η στιγμή της κατοχύρωσης είναι η συμπλήρωση 25 ετών ασφάλισης. Οσοι μπορέσουν να συμπληρώσουν τον εν λόγω χρόνο θα καταφέρουν να κατοχυρώσουν δικαίωμα και να αποφύγουν την πλήρη εξίσωση που θα επέλθει από το 2013 και μετά.
Αυτό θα συμβεί τόσο για όσους έχουν ήδη συμπληρωμένο αυτό τον χρόνο ή και περισσότερο, για όσους τον συ- μπληρώσουν μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2012, αλλά και για όσους μπορούν με εξαγορά πλασματικών να φτάσουν την κρίσιμη 25ετία. Σημαντικό σε αυτήν την περίπτωση είναι και το γεγονός ότι η εξαγορά του χρόνου μπορεί να γίνει οποτεδήποτε. Πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη και μετά την 1η Ιανουαρίου 2013 κάποιος θα μπορεί να αποφύγει τις αλλαγές, εφόσον με την εξαγορά των πλασματικών ξεπερνά την 25ετία.
Ημερομηνία - κλειδί για τη συμπλήρωση 25ετίας
«Κλειδί» για το όριο συνταξιοδότησης στον δημόσιο τομέα αποτελεί το έτος συμπλήρωσης της 25ετίας. Τυχεροί είναι όσοι πρόλαβαν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010, καθώς «θωράκισαν» τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και δεν κινδυνεύουν από τις όποιες ανατροπές.
Ετσι οι άντρες που συμπλήρωσαν 25ετία μέχρι το τέλος του 2010 μπορούν να πάρουν πλήρη σύνταξη στo 65o έτος και μειωμένη στο 60ό έτος. Κερδισμένες είναι οι γυναίκες, καθώς το όριο ηλικίας διατηρείται στο 60ό έτος για πλήρη σύνταξη και στο 55ο έτος για τη μειωμένη (εφόσον βέβαια η θεμελίωση έγινε μέχρι και το 2010).
Οσον αφορά το ποσοστό μείωσης της σύνταξης στις περιπτώσεις πρόωρης «εξόδου», αυτό δεν επηρεάζεται από την πρόσφατη μεταρρύθμιση. Συγκεκριμένα, η μείωση για όσους θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι το τέλος του 2010 διαμορφώνεται στο 4,5% για κάθε χρόνο πριν από τη συμπλήρωση του ορίου για την πλήρη σύνταξη.
Για τους υπόλοιπους ασφαλισμένους -που δεν θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι το 2010- με τον Νόμο 3865/2010 υπάρχουν αλλαγές στα όρια συνταξιοδότησης. Στόχος είναι από το 2013 και μετά να καταβάλλεται σε άντρες και γυναίκες πλήρης σύνταξη στο 65ο έτος και μειωμένη στο 60ό με τη συμπλήρωση 25ετούς υπηρεσίας.
Μέχρι τότε υπάρχει ένα μεταβατικό στάδιο και ενδεικτικά αναφέρεται πως όσοι συμπλήρωσαν 25ετία πέρυσι παίρνουν μειωμένη σύνταξη στο 56ο έτος και πλήρη στο 61ο. Οι ρυθμίσεις αυτές είναι ενιαίες για όλους τους δημοσίους υπαλλήλους και ευνοούν τους άντρες ασφαλισμένους για τους οποίους υπάρχει μία μείωση του ορίου ηλικίας.
Φέτος με την 25ετία καταβάλλεται μειωμένη σύνταξη σε ηλικία 58 ετών και πλήρη σύνταξη σε ηλικία 63 ετών. Εδώ χρειάζεται προσοχή, καθώς η μείωση για την πρόωρη έξοδο ανέρχεται σε 6% για κάθε χρόνο πριν από τη συμπλήρωση του ορίου πλήρους συνταξιοδότησης.
Σημειώνεται πως η «πολυπόθητη» 25ετία στην ασφάλιση μπορεί να συμπληρωθεί για τη θεμελίωση δικαιώματος και με πλασματικούς χρόνους. Αυτοί μπορεί να εξαχθούν από τα τέκνα, τις σπουδές, τη στρατιωτική θητεία, τις άδειες (ανατροφής, εκπαιδευτικές) και να βοηθήσουν τον ασφαλισμένο να συμπληρώσει τον απαραίτητο χρόνο.
Ωστόσο, για την εξαγορά των πλασματικών των παιδιών είναι αναγκαία η συμπλήρωση 15ετούς δημόσιας υπηρεσίας.
Η «κατάργηση» της 35ετίας και η εναλλακτική των πλασματικών
Στον δημόσιο τομέα η πλήρης συνταξιοδότηση είχε πάντοτε συνδεθεί με την 35ετία, καθώς και ο υπολογισμός της σύνταξης όλα αυτά τα χρόνια γινόταν σε 35α. Από την 1η Ιανουαρίου 2011 ξεκίνησε η σταδιακή αύξηση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης προκειμένου σταδιακά να φτάσουν τα 40, ενώ το όριο ηλικίας θα πάει στο 60ό έτος.
Εκτός κινδύνου είναι όσοι μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010 κατάφεραν να συμπληρώσουν 25ετία και έτσι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα. Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 35ετία σε ηλικία 58 ετών ή εναλλακτικά με 37 χρόνια ανεξαρτήτως ορίου αν φτάσουν αυτόν τον ιδιαίτερα υψηλό χρόνο ασφάλισης.
Μεταβατικό στάδιο προβλέπεται για όσους θεμελιώνουν δικαίωμα από το 2011 έως και το 2014, καθώς αυξάνονται σταδιακά τόσο τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης όσο και το όριο ηλικίας.
Ετσι όσοι υπάλληλοι κατάφεραν να καλύψουν 25 έτη ασφάλισης το 2011 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στο 58ο έτος με συνολικά 36 έτη. Αντίστοιχα όσοι φτάσουν φέτος τα 25 έτη θα μπορούν να υποβάλλουν σχετικό αίτημα για συνταξιοδότησή τους σε ηλικία 59 ετών αλλά με 37 χρόνια.
Για να καλύψουν τον εν λόγω χρόνο οι ασφαλισμένοι θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν πλασματικούς χρόνους, που το 2011 ήταν τέσσερα και φέτος φτάνουν τα πέντε έτη.
Κερδισμένοι στον δρόμο προς την έξοδο οι άνδρες με ανήλικο
Σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες αποδεικνύεται ο υπολογισμός του ορίου ηλικίας για την έξοδο από το Δημόσιο των υπαλλήλων με ανήλικα παιδιά. Το διάστημα 2011-2013 υλοποιούνται σαρωτικές αλλαγές στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, από τις οποίες εξαιρούνται όσοι θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι και το τέλος του 2010.
Ουσιαστικά όσες γυναίκες με ανήλικα παιδιά «κλείδωσαν» το συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2010 είναι τυχερές, καθώς δεν απειλούνται από την αύξηση των ορίων ηλικίας. Κερδισμένοι είναι και οι άντρες που θεμελιώνουν δικαίωμα τη διετία 2011-2012, καθώς μπορούν να χρησιμοποιήσουν το ευνοϊκό αυτό καθεστώς.
Απαραίτητη προϋπόθεση φυσικά είναι η ύπαρξη κατά τη στιγμή της 25ετίας ανηλικότητας τέκνου. Πλέον αυτή (η ανηλικότητα) αναζητείται μέχρι 31 Δεκεμβρίου του έτους που το παιδί ενηλικιώνεται.
Ετσι, όσοι γονείς συμπλήρωσαν την 25ετία το 2011, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν σε ηλικία 52 ετών. Η σύνταξή τους θα είναι πλήρης αναλογική των ετών ασφάλισης που θα έχουν μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Φέτος, όσοι συμπληρώσουν 25 χρόνια, θα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν σε ηλικία 55 ετών. Αντίστοιχα και γι' αυτούς η σύνταξη θα είναι πλήρης και θα αντιστοιχεί στα χρόνια που μέχρι τότε είχαν συμπληρωθεί.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως μέχρι το 2010 το εν λόγω δικαίωμα μπορούσε να ασκηθεί μόνο από γυναίκες. Οσες είχαν την 25ετία και συντρέχουσα ανηλικότητα μπορούν με πλήρη σύνταξη να συνταξιοδοτηθούν στα 50 αποφεύγοντας κάθε αλλαγή.
Προσοχή χρειάζεται για εκείνες τις περιπτώσεις που η σύνταξή τους θα υπολογιστεί με βάση τη διαδοχική ασφάλιση. Εξαιτίας του γεγονότος ότι οι φορείς συμμετοχής δεν δίνουν σύνταξη σε τόσο χαμηλά όρια ηλικίας, το τμηματικό ποσό που εκείνοι χορηγούν αποδίδεται μειωμένο. Η εν λόγω μείωση μπορεί να φτάσει και το 30% κάνοντας τη συνταξιοδότηση ασύμφορη για κάποιον με μεγάλο χρόνο ασφάλισης σε συμμετέχοντα φορέα.
Ειδική περίπτωση στην παρούσα κατηγορία αποτελούν οι τρίτεκνοι και άνω. Η θεμελίωση γι' αυτούς επέρχεται με τη συμπλήρωση 20 και όχι 25 ετών ασφάλισης.
Ετσι, όσοι συμπλήρωσαν 20ετία το 2011, θα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 52 με τουλάχιστον 21 έτη ασφάλισης. Εκείνοι που θα συμπληρώσουν την 20ετία μέσα στη φετινή χρονιά θα χρειαστούν 23 έτη και τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας τους.
Ολοι οι γονείς υπάλληλοι αυτών των δύο κατηγοριών μπορούν να αξιοποιήσουν τα πλασματικά έτη για θεμελίωση. Οι σχετικές εξαγορές που κοστίζουν 6,67% επί των συντάξιμων αποδοχών μπορούν να γίνουν οποτεδήποτε και να συμπληρώσουν τον σχετικό απαιτούμενο χρόνο. Προσοχή χρειάζεται καθώς για τα τέκνα απαιτείται 15ετής πραγματική δημόσια υπηρεσία.
Γονείς και σύζυγοι αναπήρων
Ειδικές ρυθμίσεις για τη συνταξιοδότηση ισχύουν για τους γονείς αναπήρων τέκνων και τους συζύγους αναπήρων. Το δικαίωμα αυτό πλέον μπορεί να ασκηθεί και από τους δύο συζύγους.
Σε κάθε περίπτωση ο τρόπος με τον οποίο συνταξιοδοτείται η συγκεκριμένη κατηγορία υπαλλήλων δεν αλλάζει και μετά την 1η Ιανουαρίου 2013. Χρειάζεται, όμως, το άτομο με ειδικές ανάγκες να κατέχει ποσοστό αναπηρίας πλέον του 67% κατά κρίση της ΑΣΥΕ (Ανώτατη Στρατιωτική Υγειονομική Επιτροπή) και να είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστικό επάγγελμα.
Η σύνταξη που θα απονεμηθεί στην περίπτωση αυτή θα είναι πλήρης και αναλογική των ετών υπηρεσίας που έχουν διανυθεί τη στιγμή της αίτησης. Το δικαίωμα για τους γονείς αναπήρων μπορεί να ασκηθεί και από τους δύο γονείς.
(Πηγή: Εθνος)
