Τα θεωρούμενα ασφαλή νομισματικά καταφύγια έχουν επίσης αλλάξει. Στην παρούσα φάση της πολιτικής κρίσης πολλοί εκτιμούν ότι τα νομίσματα θα είναι τα βασικά ασφαλή καταφύγια, αλλά και ο χρυσός, που αποτελεί μια παραδοσιακή επιλογή άμυνας.
Παρότι τα γερμανικά και αμερικάνικα 10ετή ομόλογα είναι επίσης παραδοσιακά ασφαλείς επιλογές, το γεγονός ότι οι αποδόσεις τους διαμορφώνονται ήδη σε πολύ χαμηλά επίπεδα (στο 1,42% και στο 1,75% αντίστοιχα) ίσως αποτρέψει μαζικές τοποθετήσεις σ’ αυτά.
Τα νέα «πουλέν»
Στον αντίποδα 4 ασφαλή καταφύγια αναμένεται ότι θα έχουν την τιμητική τους εφόσον οι αγορές «νιώσουν» ότι οι φόβοι τους ενισχύονται: τα νομίσματα των ΗΠΑ, της Ελβετίας, της Ιαπωνίας και της Νορβηγίας θα έχουν την τιμητική τους, με το τελευταίο να αποτελεί την νέα προσθήκη στον παγκόσμιο επενδυτικό χάρτη.
* Το πρώτο «safe haven» νόμισμα θα είναι το αμερικανικό. Η πορεία του δολαρίου αποτελούσε παράδοξο για πολλά χρόνια, αφού ενισχυόταν όταν οι συνθήκες στις διεθνείς αγορές επιδεινώνονταν ή όταν η πορεία των αμερικανικών δεικτών της οικονομίας έδειχνε αδυναμία.
Αντίθετα, όταν η αμερικανική οικονομία ανέβαζε ρυθμό, επειδή μειωνόταν η ζήτηση των ασφαλών καταφυγίων, το δολάριο υποχωρούσε. Στη σημερινή κατάσταση και μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, η πορεία του δολαρίου έγινε πιο φυσιολογική και πλέον αντιδρά ανοδικά στα θετικά νέα που αφορούν την αμερικανική οικονομία και αντίστροφα.
Ωστόσο, αν η κατάσταση στην Ευρώπη επιδεινωθεί περαιτέρω ή κάποιοι διαχειριστές αποφασίσουν να μειώσουν την έκθεσή τους στην Ευρώπη συνολικά, τότε η ροή κεφαλαίων προς το δολάριο θα πρέπει να θεωρείται βέβαιη, ενώ ήδη το αμερικανικό νόμισμα έχει αρχίσει να ενισχύεται, αφού το ευρώ υποχωρεί κάτω και από το 1,27.
* Το πλέον αποδεκτό νόμισμα - ασφαλές καταφύγιο είναι το ελβετικό φράγκο, το οποίο έχει αποτελέσει ασφαλές «λιμάνι» των επενδυτικών κεφαλαίων σε πολύ δύσκολες συνθήκες στις αγορές την τελευταία δεκαετία. Η εικόνα αυτή, όμως, για το ελβετικό νόμισμα έχει διαφοροποιηθεί αισθητά από την απόφαση της κεντρικής τράπεζας της Ελβετίας να «βάλει» πάνω όριο στην ισοτιμία EUR/CHF στο 1,20, με αποτέλεσμα πια το φράγκο να έχει απολέσει μικρό μέρος από την «αίγλη» του.
Από την άλλη πλευρά, βέβαια, η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας υποχρεώνεται σε συνεχείς παρεμβάσεις για να ανακόπτει την υπερτίμηση του φράγκου, γεγονός που ανά πάσα στιγμή μπορεί να την υποχρεώσει να εγκαταλείψει αυτήν την πολιτική, ειδικά αν η πτώση του ευρώ αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική. Σύμφωνα με τους traders νομισμάτων, η εγκατάλειψη (ή ακόμα και η χαλάρωση) στην πολιτική της Swiss National Bank με το ευρώ θα προκαλέσει την άμεση επιστροφή του ελβετικού φράγκου στην πρώτη θέση προτίμησης ανάμεσα στα επενδυτικά καταφύγια.
* Το επόμενο νόμισμα είναι το ιαπωνικό γεν, το οποίο έχει αποτελέσει μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers και κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης μία από τις πρώτες επιλογές των επενδυτών ως ασφαλές καταφύγιο. Η Bank of Japan, επίσης, έχει προχωρήσει σε αρκετές παρεμβάσεις για τον περιορισμό της ανοδικής πορείας με το δολάριο, αλλά με μικρή επιτυχία, αφού το γιαπωνέζικο νόμισμα διαπραγματεύεται κάτω από τα 80 με το δολάριο, όταν τον Μάιο του 2009 ήταν στα 98.
Σε οικονομικούς όρους, το εμπορικό ισοζύγιο της Ιαπωνίας είναι τόσο θετικό που στην πραγματικότητα αποτελεί τον μεγαλύτερο πιστωτή στον κόσμο, παρά το γεγονός ότι η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας έχει επιλέξει την πολιτική των μηδενικών αποδόσεων για το νόμισμά της.
* Το επόμενο νόμισμα, που ίσως να είναι και το ασφαλές καταφύγιο του μέλλοντος και φαίνεται να «λαμβάνει» σημαντική ψήφο εμπιστοσύνης από τους διαχειριστές, είναι η νορβηγική κορόνα, σε σημείο μάλιστα, αν η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας επιμείνει στη σταθερή ισοτιμία του ΕUR/CHF, να είναι σε θέση να διεκδικήσει τα πρωτεία παγκοσμίως. To νορβηγικό νόμισμα στη διάρκεια του 2012 είναι ο top performer, και μόνο το δολάριο Νέας Ζηλανδίας εμφανίζει παραπλήσια επίδοση.
Η κατάσταση safe haven της νορβηγικής κορόνας δεν είναι απόρροια μόνο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, αλλά και της οικονομικής ευρωστίας της χώρας. Η Νορβηγία αποτελεί υγιή οικονομία με αξιολόγηση «ΑΑΑ» από τους οίκους και ουσιαστικά είναι απρόσβλητη από την κρίση χρέους στην Ευρώπη. Η ισοτιμία με το ευρώ είναι 1 ευρώ προς 7,6 κορόνες όταν στα τέλη του 2008 η ισοτιμία ήταν 1 ευρώ προς 10 νορβηγικές κορόνες, δηλαδή ανατίμηση άνω του 30%.
Καταφύγιο παντός καιρού
Στο παρελθόν, ο χρυσός έχει αποδειχθεί καλή «μέθοδος» προστασίας σε περιπτώσεις υποτίμησης νομισμάτων, έντονων πληθωριστικών πιέσεων ή αρνητικού πληθωρισμού, πολιτικών και γεωπολιτικών εντάσεων και πετρελαϊκών κρίσεων. Στους παράγοντες που θα ευνοήσουν την άνοδο της αγοράς στην τρέχουσα συγκυρία θα πρέπει να προστεθούν τα αρνητικά πραγματικά επιτόκια στις ΗΠΑ, η αύξηση της προσφοράς χρήματος, αλλά και η επάνοδος του πολιτικού κινδύνου στην Ευρώπη.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής το κίτρινο μέταλλο σημειώνει πτώση καθώς οι επενδυτές φαίνεται να προτιμούν το αμερικανικό νόμισμα ως προστασία από τον κίνδυνο, αφού τους τελευταίους μήνες η τιμή του χρυσού συσχετίζεται περισσότερο με τις τιμές των μετοχών.
Από την άλλη, όμως, οι αναλυτές εκτιμούν ότι, αν το πρόβλημα παραμείνει ή ενισχυθεί, τότε ο χρυσός θα λάβει τα σκήπτρα από το αμερικανικό δολάριο και θα αποτελέσει και πάλι την πρώτη επιλογή ανάμεσα στα ασφαλή καταφύγια.
Ως ασφαλές καταφύγιο (safe haven), ο χρυσός συνδυάζει την ευκολία ρευστοποίησης για τους θεσμικούς και το χαρακτηριστικό της διαφοροποίησης στα επενδυτικά χαρτοφυλάκια. Παραδοσιακά, η αντίθετη κίνηση της τιμής του χρυσού, σε πολλές περιπτώσεις, από τις αγορές μετοχών, προσφέρει στους επενδυτές μια μορφή ασφάλειας σε καταστάσεις διεθνών αναταραχών, αλλά και αντίστροφα.
Στη σημερινή κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας, ο κίνδυνος απώλειας της εμπιστοσύνης στα χαρτονομίσματα μπορεί να αποτελέσει μία από τις βασικές κινητήριες δυνάμεις για την ανοδική πορεία του.
Στο σημερινό αβέβαιο κλίμα, πολλοί επενδυτές και διαχειριστές κεφαλαίων θα αυξήσουν τις θέσεις τους στο χρυσό επειδή είναι απλώς «νόμισμα χωρίς σύνορα», ένα σημαντικό και ασφαλές καταφύγιο, ρευστοποιήσιμο οποιαδήποτε στιγμή, κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις. Κατά την άποψη πολλών ειδικών, ο χρυσός θα πρέπει να είναι επενδυτική επιλογή και για τους ιδιώτες επενδυτές, παρά το γεγονός ότι εγκυμονεί ιδιαίτερα υψηλούς κινδύνους.
(Πηγή: euro2day.gr)
