Το “τσουνάμι” συνταξιοδότησης που αναμένουν τα υπουργεία Οικονομικών-Εσωτερικών κινδυνεύει να αναχαιτιστεί από το διαρκώς ανερχόμενο... κυματοθραύστη του ασφαλιστικού φορέα τους.
Η κυβέρνηση επιστρατεύει το ενιαίο μισθολόγιο, τις διευκολύνσεις συνταξιοδότησης αλλά και την απειλή νέας αύξησης του ορίου συνταξιοδότησης για να “διώξει” τους δημοσίους υπαλλήλους. Ωστόσο, χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι... το ξανασκέφτονται.
Η καθυστέρηση καταβολής του εφάπαξ και τα σενάρια μείωσής του έχουν αρχίσει να αποθαρρύνουν μεγάλο μέρος των δημοσίων υπαλλήλων από το να αποχωρήσουν από την υπηρεσία τους. Από τη μαζική αποχώρηση των Δ.Υ. όμως εξαρτάται κατά το ήμισυ η επιτυχία του στόχου που έχει θέσει το ΔΝΤ στην κυβέρνηση για μείωση κατά 25% της δαπάνης σε μισθούς στο Δημόσιο μέχρι το 2014.
Σε 37.000 ανέρχονται πλέον οι συνταξιούχοι του Δημοσίου που δεν έχουν λάβει το εφάπαξ, ανεβάζοντας τα χρέη του Ταμείου Πρόνοιας των Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) προς τα μέλη του στο 1,7 δισ. ευρώ. Το δάνειο των 600 εκατ. το οποίο δεσμεύτηκαν να εγγυηθούν τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας, "μόνο προσωρινά και για λίγους" θα λύσει το πρόβλημα, σύμφωνα με κύκλους της ΑΔΕΔΥ.
Την ίδια στιγμή όμως "τρέχουν" σενάρια μείωσης του εφάπαξ κατά 30%. Αν συνεχιστούν αυτοί οι ρυθμοί αύξησης της συνταξιοδότησης, αλλά και του χρόνου καταβολής του εφάπαξ, τότε στο τέλος του 2014 η αναμονή για την είσπραξή του θα ξεπεράσει κατά πολύ τα δυόμισι χρόνια, που φτάνει κατά μέσο όρο σήμερα. Η προοπτική αυτή αποτελεί πλέον ένα μείζονα παράγοντα ανάσχεσης του κύματος αποχωρήσεων που παρατηρήθηκε το τελευταίο έτος και το οποίο το ΥΠΟΙΚ ήλπιζε να συνεχιστεί τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Ενιαίο μισθολόγιο: Ο νέος παράγοντας αποχώρησης
Μέχρι το 2014 πρέπει να έχουν αποχωρήσει περίπου 125.000 μόνιμοι Δ.Υ. σύμφωνα με την πιο αισιόδοξη πρόβλεψη του οικονομικού επιτελείου. Από την αποχώρηση σχεδόν του 20% του τακτικού προσωπικού του Δημοσίου, η κυβέρνηση υπολογίζει να εξοικονομήσει τουλάχιστον 2 δισ. από τα 4,8 δισ. που επιδιώκει να εξοικονομήσει συνολικά από τη μισθολογική δαπάνη (2% του ΑΕΠ του 2014).
Η αισιοδοξία αυτή δεν πηγάζει πλέον μόνο από την αγωνία των Δ.Υ. να προλάβουν την ισχύ των προ Ιουλίου του 2010 ορίων συνταξιοδότησης ή και άλλων προς τα πάνω αναθεωρήσεων (π.χ. από τα 65 στα 67 έτη).
Ο νέος ισχυρός παράγοντας μείωσης του αριθμού των Δ.Υ. ακούει στο όνομα "εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου". Δεδομένου ότι οι υψηλόμισθοι είναι κατά κανόνα και οι παλιότεροι στις δημόσιες υπηρεσίες, η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα προτιμήσουν να συνταξιοδοτηθούν παρά να συνεχίσουν να εργάζονται με τις ίδιες αποδοχές.
Και αυτό, γιατί η περικοπή μιας σειράς επιδομάτων θα φέρει τις αποδοχές τους σε επίπεδο λίγο υψηλότερο από εκείνο της σύνταξης. Η μικρή απώλεια στο εισόδημά τους θα μπορούσε να καλυφθεί από την εγκαιρη είσπραξη ολόκληρου του εφάπαξ, αλλά και από την ελπίδα διατήρησης της σύνταξης στα σημερινά επίπεδα. Αυτό όμως ήταν το αρχικό, αισιόδοξο σενάριο για το ΥΠΟΙΚ.
Εφάπαξ: Ο παράγοντας ...μη αποχώρησης
Η ανατροπή που φέρνει στον οικογενειακό προϋπολογισμό η καθυστερημένη και ενδεχομένως μειωμένη καταβολή του εφάπαξ σε συνδυασμό με τους φόβους για νέες μειώσεις στις συντάξεις του Δημοσίου, επηρεάζουν αρνητικά το κύμα αποχωρήσεων. Οι συνεπειες μιας τέτοιας ανάσχεσης όμως θα σημάνουν ανατροπή του σχεδιασμού που θέλει το βάρος της μείωσης της μισθολογικής δαπάνης να το μοιράζονται εξίσου οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο από τη μεριά και νεοπροσληφθέντες και συνταξιούχοι από την άλλη.
Με άλλα λόγια, το βάρος αναμένεται μεγαλύτερο για τους εργαζόμενους μέσω νέων περικοπών στις αποδοχές τους. Η μείωση θα αρχίσει μέσα στο 2011, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΔΝΤ, αφού η δαπάνη για μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων πρέπει να μειωθεί φέτος κατά 1 δισ. ευρώ.
(πηγή: Κεφάλαιο, 25/3/11)
