Οι ελληνικές τράπεζες ήταν πολύ φειδωλές τον τελευταίο χρόνο στη χορήγηση δανείων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της χρηματοδότησης προς το σύνολο των εγχώριων επιχειρήσεων και νοικοκυριών διαμορφώθηκε στο 3,9% τον περασμένο Φεβρουάριο από 3,7% τον Ιανουάριο και 15,9% το Δεκέμβριο του 2008, εξέλιξη που οφείλεται βέβαια και στη μείωση της ζήτησης δανείων λόγω της οικονομικής ύφεσης. Όσο για το πώς κρίνουν οι τράπεζες την πιστοληπτική ικανότητα του υποψηφίου, το ατομικό προφίλ και το τραπεζικό ιστορικό είναι τα βασικά μέσα που χρησιμοποιούν για να αξιολογήσουν την πιστοληπτική ικανότητα των πελατών τους. Άλλωστε, με τη νέα ευρωπαϊκή οδηγία για την καταναλωτική πίστη, ουσιαστικά οι τράπεζες αναγκάζονται να προχωρούν στην εκτίμηση της πιστοληπτικής ικανότητας των υποψήφιων δανειοληπτών. Οι τράπεζες χρησιμοποιούν ένα σύστημα βαθμολογίας για τους υποψήφιους δανειολήπτες με βάση στατιστικά στοιχεία, τα οποία προσθέτουν ή αφαιρούν βαθμούς, κι έτσι διαμορφώνεται η συνολική βαθμολογία.Κύριο κριτήριο το εισόδημα
Ανάμεσα στα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τη βαθμολογία είναι το εισόδημα, η ηλικία, το επάγγελμα και η οικογενειακή κατάσταση. Σήμερα, το ύψος του στεγαστικού, στην καλύτερη περίπτωση, φτάνει στο 6πλάσιο του ετήσιου εισοδήματος του δανειολήπτη, κάτι που εξαρτάται όμως και από τη διάρκεια αποπληρωμής του δανείου. Ιδανικός θεωρείται ο πελάτης που έχει ετήσιο εισόδημα 40.000-45.000 ευρώ και το ύψος του στεγαστικού δανείου του διαμορφώνεται στα 130.000 ευρώ. Ο λόγος μηνιαίας δόσης του δανείου προς το μηνιαίο εισόδημα του δανειολήπτη είναι βασικό σημείο αναφοράς για την τράπεζα και δεν πρέπει να ξεπερνά το 40%. Ωστόσο, κάποιες φορές ακόμα και αυτοί που δηλώνουν υψηλά εισοδήματα, άνω των 55.000 ευρώ, ενδέχεται να απορριφθούν ως πιθανοί κακοπληρωτές.
Αναφορικά με το επάγγελμα, οι πιο συνεπείς δανειολήπτες φαίνεται να είναι οι δημόσιοι και οι τραπεζικοί υπάλληλοι, με κάποια όμως χρόνια προϋπηρεσίας. Ακολουθούν οι μισθωτοί του Ιδιωτικού Τομέα και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, όπως μηχανικοί, γιατροί και δικηγόροι. Λιγότερο ελκυστικοί πελάτες είναι όσοι έχουν εποχικά επαγγέλματα, όπως οικοδόμοι, εργάτες, αγρότες και εστιάτορες.
Με βάση την ηλικία, ιδανικοί είναι οι δανειολήπτες άνω των 40 ετών, σε αντίθεση με τους νέους μέχρι 25 ετών που ανήκουν στην «επικίνδυνη» ομάδα και δεν αποτελούν ούτε το 5% των πελατών. Όσοι είναι άνω των 40 ετών, με παιδιά που μένουν μαζί τους, είναι συνήθως η καλύτερη πελατεία, απορροφώντας το 15% της καταναλωτικής πίστης. Ο παράγοντας φύλο δεν έχει καμία σημασία όσον αφορά στη φερεγγυότητα του πελάτη. Βασικά κριτήρια για το σκορ της βαθμολογίας είναι τυχόν καθυστερήσεις στην πληρωμή δανείων και καρτών, ακόμα και για 1-2 ημέρες, αλλά και ο αριθμός πιστωτικών καρτών που διαθέτει ο υποψήφιος.
Δάνεια σε επιχειρήσεις
Σε ό,τι αφορά στους επιχειρηματίες, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Η ανάλυση των ταμειακών ροών είναι βασικός παράγοντας για τη θετική εκτίμηση του δανειολήπτη, όπως και το παρελθόν δανεισμού της εταιρείας. Η τράπεζα δίνει ιδιαίτερη σημασία στο πώς θα χρησιμοποιηθούν τα χρήματα, ανάλογα δηλαδή με τον τομέα και το είδος της επένδυσης που θα γίνει. Βέβαια αυτό γίνεται με την ταυτόχρονη εκτίμηση του συνολικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της θέσης της επιχείρησης στην αγορά τη δεδομένη στιγμή. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το Φεβρουάριο του 2010 υπήρξε άνοδος της χρηματοδότησης προς τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, τον κλάδο του Τουρισμού και των Επικοινωνιών, σε αντίθεση με τον κλάδο της Γεωργίας και του Εμπορίου. Ασφαλώς, στα κριτήρια δανειοδότησης ενός επιχειρηματία παίζουν ρόλο και όλα τα κριτήρια που ισχύουν για τα νοικοκυριά, με τις τράπεζες να δίνουν βάρος στο σύστημα scoring.
ΠΗΓΗ: ΕΠΙΚΑΙΡΑ
